Przy rozłupywaniu głazów jeden otwór centralny powoduje powstanie 3 lub 4 zarysowań. Im więcej otworów, tym więcej zarysowań i więcej powstałych elementów.
Aby zarysowania mogły powstać element musi posiadać co najmniej jedną powierzchnie swobodną, która może się bez oporu przemieszczać w wyniku powstawania i rozwierania się spękań.
|
|
Warianty ilości otworów:
Ilość otworów dobiera się w zależności od wielkości elementu (np. głazu, fundamentu,...) oraz istniejących w danym miejscu możliwości załadunku, transportu lub wykorzystania części powstałych po rozkruszeniu.
|
Najlepszy skutek zapewniają otwory równoległe do powierzchni swobodnych (siła ekspansji przesuwa wtedy kruszony materiał w stronę powierzchni swobodnej i nie musi pokonywać oporu):
A/ głaz spoczywa częściowo w gruncie, swobodna jest tylko pozioma, wystająca powierzchnia garbu. w takim przypadku najlepsze są otwory poziome (często niemożliwe do wykonania), skuteczne są otwory skośne, a zupełnie nieskuteczne - otwory pionowe,
B/ jednostronne odkopanie głazu oswobadza powierzchnię boczną i powoduje, że otwory pionowe stają się skuteczne,
C/ gdy cały głaz jest odkopany i/lub spoczywa na gruncie, cała jego powierzchnia jest swobodna i wszystkie kierunki otworów będą skuteczne.
|
|
Możliwe położenia i kierunki skutecznych otworów w zależności od stopnia oswobodzenia głazu (ilości powierzchni swobodnych):
| wariant A: | wariant B: | wariant C: |
Skośne otwory wykonują wyłom w skale rodzimej lub płycie betonowej, wypychając odspojony klin do góry t.j. w stronę poziomej, jedynej w tym przypadku powierzchni swobodnej:
Otwory pionowe kruszą odspojony materiał.
|
Liniowe rozmieszczenie otworów może, w zależności od ich rozstawu, doprowadzić zarówno do powstania pojedynczej rysy jak i wielu zarysowań. Decydujące znacznie mają przy tym:
L - rozstaw otworów, oraz
k - odległość między linią otworów i powierzchnią
swobodną.
|
|
Warianty zagęszczenia otworów w linii:
- duży rozstaw:
|
- mały rozstaw:
|
| daje rysę główną
i rysy prostopadłe,
|
daje tylko
jedną rysę główną.
|
|
Rastrowe rozmieszczenie otworów powoduje
niszczenie czyli kruszenie całej objętości elementu.
Liniowe rozmieszczenie otworów powoduje podział całej objętości elementu na części, które nadają się do załadunku, a także do dalszego wykorzystania ponieważ nie są popękane.
|
|
Warianty rozmieszczania otworów:
- rastrowy (kruszenie):
|
- liniowy (dzielenie):
|
|
|
Puste otwory "odpychają" od siebie zarysowania.
Rząd pustych otworów wyznacza granicę kruszenia elementu.
|
|
Rysy nie przechodzą poza linię pustych otworów:
|
Ścinanie pokładu skały rodzimej rozpoczyna się od wywiercenia mniejszych otworów w celu likwidacji cokołu i uzyskania regularnej, pionowej powierzchni swobodnej.
W drugim etapie wierci się otwory równoległe do powierzchni swobodnej i sięgające kilka cm poniżej planowanego poziomu odcięcia. Co 5 do 15 godzin wypełnia się jednocześnie kolejne dwa rzędy otworów.
|
|
Rozmieszczenie otworów przy ścinaniu skały:
|
rozstaw 10 średnic
|
rozstaw 15-20 średnic
|
|
|
Odspajanie bloków granitu i marmuru wykonuje się rzędami otworów w rozstawie 10 średnic. Pomimo mniejszej ilości wierconcyh otworów, ilość uszkodzonych (pękniętych) bloków jest znacznie mniejsza niż przy metodzie strzałowej.
|
|
|
Jeden ze sposobów
wiercenia
w kamieniołomach (głębokość 80-85% wymiarów bloku):
|
|
|
Fundamenty i belki żelbetowe (i betonowe) najszybciej i najtaniej wyburza się przez podział na części. Należy rozmieścić otwory liniowo tak, aby spowodować zarysowania prostopadłe do elementu. Wewnątrz zarysowań przecina lub przepala się pręty. DYNACEM czasami zrywa pręty o średnicy do 10 mm.
Aby wyeliminować powstawanie niepotrzebnych, bocznych zarysowań, można w trakcie wypełniania otworów włożyć do nich listwy z blachy stalowej lub drewna, skierowane zgodnie z linią otworów.
|
|
Warianty dzielenia/przecinania żelbetu:
Listwy umieszczone w otworach pomagają kierować całą energię DYNACEMU na powstanie tylko jednego, szerszego pęknięcia.
|
|
Dla rozkruszenia elementu żelbetowego na drobne części najlepiej jest w pierwszym etapie wykonać tylko pojedynczy rząd otworów w odległości 4 średnic od krawędzi elementu. Opór wewnętrznego bloku betonowego powoduje, że ciśnienie ekspansji kruszy beton między otworami i powierzchnią elementu. w drugim etapie pozostaje skruszyć lub podzielić pozostały, niezbrojony czerep betonowy.
|
|
Etapy kruszenia (niszczenia) żelbetu:
| 1 - uwolnienie | 2 - kruszenie betonu i demontaż zbrojenia |
Przy prawidłowym doborze średnic i rozstawu otworów zbrojenie zostaje całkowicie uwolnione.
|
|
Obcinanie pala rozpoczyna się od wykonania poziomej rysy odcięcia (otworami wierconymi promieniście ku środkowi pala) i od uwolnienia zbrojenia (otworami pionowymi wierconymi bezpośrednio za zbrojeniem).
W drugim etapie rozkrusza się pozostały kikut betonowy.
|
|
Przekrój i widok z góry na głowicę pala:
1 - otwory wypełniane w 1 etapie
2 - otwory wypełniane po usunięciu betonu skruszonego w etapie 1
|
